Castles of Poland
Update 2004-05-13
Login-name:

Password:

Keep me signed in

Register
blank
blankBrze뜻 Kujawski - Wersja polskaBrze뜻 Kujawski - esk verze

Castle in Brze뜻 Kujawski

  

Legends
blankTrip (You need to log in )blanktlo


Brze뜻 Kujawski
S쿽wnik Geograficzny Krlestwa Polskiego i Innych Krajw S쿽wiaskich, Warszawa 1880


Brze뜻 kujawski, miasto, nad rz. Zg쿽wi켧zk, pow. w쿽c쿪wski, le퓓 pod 52 36',6 szar. i 36 36',9 d퀅g geogr., odleg쿮 od Warszawy 162 w., od W쿽c쿪wka 2 mile, przy b. trakcie g농wnym z Warszawy do Torunia, midzy Chodczem a S퀅풽wem, o 24 w. za Ohodczem. Posiada dwa ko턢io퀉 i kaplic, szko녠 pocz켾kow, wizienie karne na 100 wi瑗niw, dom przyty쿸u na 12 starcw, urz켨 miejski, stacy pocztow, nale퓓 do s켨u pokoju okr. IV we W쿽c쿪wku. Z zak쿪dw przemys쿽wych za: fabryk maszyn, prod. za 3,500 rs. rocznie. Ludno뜻 B. w 1877 r. wynosi쿪 2106 mk. (941 m轅. i 1165 kob.), dochody miejskie 2,839 rs., kapita 풽lazny miasta ] 5,212 rs., zapasowy za 3,762 rs. B. musia by kiedy grodem warownym, do czego po쿽풽nie 턳d bagien wybornie si nadawa쿽. Ko쿽 grodu kupi쿪 si ludno뜻 i da쿪 pocz켾ek miastu. Zt켨 to jako grd ksi굻cy wcze턭ie bardzo wystpuje B. na widowni dziejowej i podwczas stanowi poniek켨 stolic Kujaw. Tu Konrad ksi굻 mazowiecki i kujawski nadaje w 1228 r. zakonowi krzy풹kw ziemi che쿺isk. W 1236 r. oddaje ca쿮 Kujawy synowi swojemu Kazimierzowi I, ktry czsto tu przemieszkiwa, a kiedy po 턬ierci jego synowie podzielili pomidzy siebie dzielnic ojcowsk, B. z okolicznym powiatem dosta si W쿪dys쿪wowi 즣kietkowi; p撰niej za przez wyniesienie tego ksicia na tron polski do korony przy낢czony zosta. W 13 wieku powstaje tu koraandorya braci szpitalnych, za쿽퓇na przez dom wroc쿪wski 턻. Macieja. Jan z Torunia zak쿪da tu szpital za miastem. 즣kietek go uposa풹 쿪nami we wsi Soko쿽wie 1295 r. (Swie펈wski str. 35). Od tego czasu, a do roku 1796 by stolic wojewdztwa brzesko-kujawskiego. W latach 1311-1320 B. wyznaczony by na miejsce uk쿪dw z krzy풹kami, ktre jednak nie dosz퀉 do skutku. Ci sami krzy풹cy z퀅pili miasto w r. 1332 i opanowali je, przenie턫i grd na nowe miejsce, wa쿪mi i przykopami wzmocnili. Ugod kalisk 1343 B. z ziemi kujawsk powrcony zosta koronie. Za panowania W쿪dys쿪wa Jagie납y w roku 1426 z쿽퓇ny tu by sejm w sprawie o nastpstwo tronu. Tu w r. 1435 zawarty by nader korzystny pokj z krzy풹kami. Pamitny jest tak풽 Brze뜻 czstym pobytem Kazimierza IV w czasie toczcej si d퀅goletniej wojny z tym풽 zakonem. Jak znaczn musia쿪 by ludno뜻 턻iadczy nakaz dostawienia 30 zbrojnych na wojn z krzy풹kami. Zygmunt III w r, 1596 potwierdzi istniej켧e dla mieszczan prawa i przywileje. Wzrs wic B. w zamo퓆o뜻 niema낢, mia liczne spichrze, sk쿪d zbo풹 i ludno뜻 znaczn; miasto za ca쿮 mocnym by쿽 opasane murem tak, i za czasw wojny szwedzkiej pod Janem Kazimierzem dzielny stawi쿽 opr nieprzyjacielowi. Verdum zasta w 1670 miasto spustoszone, opasane murem i zamek fatr. 72). Przy kocu 1707 roku Karol XII krl szwedzki da tu pos퀅chanie przyby쿮mu od Borty pos쿽wi. Obie wojny by퀉 atoli przyczyn, 풽 B. tak jak i inne miasta polskie, zniszcza zupe쿻ie i odt켨 do dawnego stanu nie wrci. Od roku 1815 by miastem obwodowem, ale p撰niej, kiedy w쿪dze przeniesiono do W쿽c쿪wka, po쿽퓇ny na uboczu, nader powolnym krokiem do wzrostu przychodzi mo풽. Zamek brzeski, w ktrym przemieszkiwali kujawscy ksi굻ta, wzmocni ich potomek Kazimierz Wielki i grodowego starost w nim ustanowi. Wzniesiony by na wzgrku, od po퀅dniowej strony miasta z ceg퀉 wielkim nak쿪dem, i otoczony odwiecznym przekopem; spalili go Szwedzi za krla Jana Kazimierza, jak o tern 턻iadczy lustraoya starostwa w roku 1664, ktra z tego eamku ju tylko przepalono mury zasta쿪, Pozosta쿪 rudera przed kilkudziesiciu laty rozebrana zosta쿪. Pierwotny ko턢i車 par. drewniany 턻. Piotra i Paw쿪 sta po za murami miasta i r, 1580 by tak zrujnowany, 풽 zosta zamknity; 1830 r. odnowiony. 쫤i켾ynia wymurowana w stylu gotyckim, wzniesiona zosta쿪 przez ksicia Kazimierza oko쿽 roku 1240. Gmach ten obszerny dozna ogromnego ze strony Szwedw zniszczenia. Odbudowano p撰niej jego szczyty i dach ca퀉, przyczem zni퓇no go znacznie. Ostatnie dwa odnowienia by퀉 w 1766 i 1867 roku, Ko턢i車 ten dochowa w 턢ianach ca쿮 pitno pierwotnej architektury swojej, Z wewntrznych jego ozdb dochowa si jeden tylko dosy staro퓓tny niez낢 rze펉 z draewa wykonany obraz przedstawiaj켧y trzech krlw przed nowonarodzonym Chrystusem. Rysunek i opis tego ko턢io쿪 zamie턢i퀉 "K쿽sy" (VIII, 268). Drugi ko턢i車 i klasztor ksi轅y dominikanw jest fandacyi Zbiluta z Golanczewa, herbu Topr, biskupa w쿽c쿪wskiego, zmar쿮go w roku 1383, chocia niektrzy za쿽풽nie onego do r. 1262 odnosz, przypisuj켧 je Kazimierzowi ksiciu kujawskiemu i 녠czyckiemu. Ko턢i車 ten, doznawszy spoiny od klsk z far, w p펝iejszych przerobieniach straci ca쿸owicie swj staro퓓tny charakter. Odznaczaj go tylko wysokie nader 턢iany, gdy w ozdobach architektonicznych, najwicej styl drugiej po쿽wy XVII wieku przebija. Z pomnikw staro퓓tnych posiada ten ko턢i車 jedynie nagrobek Eafa쿪 Leszczyskiego, kasztelana poznaskiego marsza쿸a koronnego, zmar쿮go w roku 1501. Jest to ogromna p퀉ta marmurowa, maj켧a w 턳odku na okr켫쿮j br콄owej tarczy piknie w filigranie wyrobiony herb Wieniawa, a doko쿪 쿪ciski napis. Istnieje w B. jeszcze murowana kaplica wizienna. By퀉 dek. brzeski dyec. kujawsko-kaliskiej posiada 11 parafij: Lubraniec, Boniew, Lubomin, Brze뜻, D켦ie, K쿽bia, Kruszyna, Osiciny, 쫤ierczyn, Wieniec, W쿽c쿪wek; 3 filie: Zg쿽wi켧zka, Ohalno, Wistka; 2 klasztory: dominikanw w Brze턢iu, reformatw we W쿽c쿪wku. Wojewd. brzesko-kujawskie sk쿪da쿽 si z 5 powiatw: brzeski, kowalski, przedecki, kru턻ieki, radziejowski.

Serwis wykorzystuje technologi? cookie w celu uprzyjemnienia u?ytkowania.