Polskie zamki
Aktualizacja 2026-03-29

Zamek w Czchowie

  

Legendy
blankWycieczki (Musisz być zalogowany/a)blanktlo


z amek w Czchowie wznosi się na odosobnionej skale piaskowcowej nad Dunajcem, na wysokości około 310 m n.p.m. Jego historia sięga przełomu XII i XIII wieku, kiedy to na wzgórzu zbudowano kamienną, okrągłą wieżę. Miała ona pełnić funkcję strażnicy, kontrolującej przebiegający doliną trakt handlowy. Istnieją jednak przekonania, że wieżę zbudowano w czasach panowania króla Wacława II, dla kontroli szlaku handlowego na Węgry.
W początkach XIV wieku, za panowania Władysława Łokietka lub w czasach Kazimierza Wielkiego, wieża została otoczona kamiennym murem i przekształcona w zamek. Fortyfikacja ta stała się siedzibą starostów czchowskich, a także ważnym elementem pasa obronnego doliny Dunajca, chroniącego węgierski szlak handlowy. W oparciu o zamek funkcjonowała 
Zamek w Czchowie
Dostępne również w wersji 3D (przełącz w menu)
Widok z lotu ptaka od zachodu, fot. ZeroJeden, X 2013
komora celna, notowana w dokumentach z 1327 roku. Wzmianka o pierwszym znanym z imienia burgrabim, Imramie, synu Żegoty, pochodzi z 1356 roku. Zamek pełnił także funkcję stacji królewskiej, goszcząc m.in. królową Elżbietę Łokietkównę i Władysława Jagiełłę.
W XV wieku, w związku z rozwojem technik wojennych, zamek został rozbudowany. Wzmocniono przedbramie, wznosząc basztę bramną o wymiarach 6x7 m, podpartą dwiema szkarpami. Na przełomie XV i XVI wieku do budynku mieszkalnego dostawiono od południa skrzydło, a obok wieży przybudówkę zachodnią. Od XV do połowy XVI wieku starostwo czchowskie było tenutą w rękach rodu Melsztyńskich. W 1549 roku przeszło w ręce Bonerów, a w 1561 roku starostą został Wawrzyniec Spytko Jordan.
Druga połowa XVI wieku to początek upadku zamku. Nie jest on wymieniany w lustracjach dóbr królewskich od XVI do XVIII wieku. W 1646 roku w zamku przestaje funkcjonować sąd ziemski. Po pierwszym rozbiorze Polski w 1772 roku starostwo czchowskie zostało zajęte przez władze austriackie i sprzedane 
Zamek w Czchowie
fot. ZeroJeden, X 2004
w 1782 roku Zofii z Chrząstkowskich Grabowskiej. W połowie XVII stulecia jest już opuszczona i popada w ruinę, do czego zapewne przyczynia się potop szwedzki i najazd na Polskę wojsk Jerzego Rakoczego. Wprawdzie jeszcze w drugiej połowie XVIII wieku pojawia się szansa na jej odbudowę, związana z reaktywacją sądu ziemskiego w Czchowie i przyznaniem na ten cel środków finansowych, ostatecznie jednak gmach sądu wzniesiony zostaje od podstaw na rynku miejskim, zamek zaś, a właściwie tylko jego wieża, pełni odtąd jedynie funkcję więzienia.
W XIX wieku ruiny zamku wzbudziły zainteresowanie jako romantyczny pomnik przeszłości. Pierwsze prace konserwatorskie podjęto w 1928 roku, zabezpieczając zachowaną wieżę. Kolejne prace, połączone z badaniami archeologicznymi, prowadzono w latach 90. XX wieku. Dzięki nim odsłonięto zarys fundamentów i można było pokusić się o rekonstrukcję wyglądu budowli. W 2000 roku zakończono jeden z etapów aranżacji, wykonując taras widokowy na szczycie wieży.
Obecnie jedynym zachowanym reliktem zamku są ruiny kamiennej wieży. Ma ona kształt walca o średnicy zewnętrznej 12,5 m i wysokości około 20 m. Na wysokości około 4 m średnica wieży zmniejsza się. Pierwotnie wieża miała ośmioboczne zwieńczenie i strzelnice. W 2018 roku zrekonstruowano bramę wraz z mostem zwodzonym, podniesiono mury obwodowe do wysokości 2 metrów, odgruzowano piwnice i odsłonięto bruk na dziedzińcu. Na wzgórzu przeprowadzono również prace porządkowe, odsłaniając zamek z roślinności.





Pokaż na mapie



Serwis wykorzystuje technologi? cookie w celu uprzyjemnienia u?ytkowania.