1325 roku rozpoczęto budowę zamku w Człuchowie, który miał pełnić funkcję siedziby komtura. Warownię wzniesiono na przesmyku między jeziorami i prace trwały do 1365 roku, choć komtur Günther von Snoze zamieszkał w nim już w 1332 roku. Krzyżacy uznali, że położenie Człuchowa jest dużo korzystniejsze niż kasztelańskiego Szczytna i tu postanowili założyć siedzibę nowego komturstwa. Prace przy budowie jednego z największych zamków Państwa Zakonnego trwały do roku 1367.
Zamek zbudowano na planie kwadratu o boku 47,5 metra. Fundamenty i przyziemie wykonano z kamienia, a wyższe partie z cegły. Wewnętrzny dziedziniec otaczały krużganki wzdłuż czterech skrzydeł, posiadających cztery kondygnacje. W narożniku północno-zachodnim wzniesiono potężną, ośmioboczną wieżę, pierwotnie o wysokości ponad 50 metrów, obecnie
Widok od północy, fot. ZeroJeden, XII 2006
45-metrową, która osłaniała wjazd. Piwnice i przyziemia budynków przeznaczone były na cele gospodarcze: Oprócz składów żywności i uzbrojenia ulokowano tu kuchnię, piekarnię i browar. W północnym skrzydle przy wieży znajdował się wjazd na zamek, otoczony fosą i broniony przez zwodzony most. Zamek posiadał również gdanisko, wysunięte przed skrzydło południowe, stojące w wodach jeziora.
Rozplanowanie pomieszczeń zamku było typowe dla budownictwa zakonu krzyżackiego. Na piętrze znajdowały się główne pomieszczenia: w północnym skrzydle kaplica i mieszkanie komtura umieszczone nad przejazdem bramnym, we wschodnim kapitularz i dormitorium, w zachodnim refektarz, a w południowym prawdopodobnie izby gościnne. Ze skrzydła południowego prowadził ganek do gdaniska.
Na zespół obronny oprócz zamku składały się trzy przedzamcza, otoczone murami z wieżami i basztami oddzielone fosami. Droga do zamku właściwego prowadziła przez przedzamcze zachodnie i środkowe. Zachodnie mieściło spichlerze stajnie i zbrojownię. Następnie
Plan zamku według Conrada Steinbrechta, 'Die Ordensburgen der Hochmeisterzeit in Preussen...', Berlin 1920
północne gdzie ulokowano mieszkania dla służby. Wschodnie podzamcze, o wymiarach 100x150m, prawdopodobnie było pierwotnie lokowaną równocześnie z zamkiem osadą i pełniło rolę gospodarczego zaplecza. Prowadziła z niego furta do łaźni nad jeziorem.
Po drugim pokoju toruńskim w 1454 roku zamek i miasto znalazły się w granicach Polski i do 1772 roku miał tu siedzibę starosta. Podczas wojny trzynastoletniej w roku 1454 człuchowski komtur Jan Rabe poddał zamek wojskom miasta Gdańska. Mimo późniejszych prób odbicia warowni przez Krzyżaków Człuchów pozostał w polskich rękach stając się siedzibą starostwa i przez prawie dwa wieki strzegąc granic Rzeczpospolitej. W tym czasie niejednokrotnie próbowano zdobyć człuchowską warownię. Jednak nie udało się to ani w wieku XVI ani na początku wieku XVII kiedy to Człuchów był kilka razy atakowany przez Szwedów. Dopiero podczas „potopu” w roku 1655 Szwedzi mimo iż zamek posiadał osłonę w postaci ziemnych szańców i bastionów zdołali go opanować. Wykorzystali zamarzniętą taflę
Plan zamku według Conrada Steinbrechta, 'Die Ordensburgen der Hochmeisterzeit in Preussen...', Berlin 1920
jeziora i podeszli pod jego mury ze wszystkich stron.
Jednak już od połowy XVII wieku, od czasu wojen szwedzkich, stopniowo był rozbierany. Po I rozbiorze Polski w roku 1772 Człuchów znalazł się w królestwie pruskim. Sztuczne obniżenie poziomu wody jeziora o prawie 4m pozbawiło zamek naturalnych walorów obronnych. Pod koniec XVIII wieku, po dwóch pożarach miasta w 1793 roku, cegieł z zamku używano jako budulca przy remontach miejskich zabudowań. W przeciągu kilkunastu lat zdołano rozebrać praktycznie cały zamek. Dopiero w roku 1811 po ukazaniu sie rozporządzenia rejencji o ochronie ruin zamku zaprzestano rozbiórki. Do połowy XIX wieku z zamku pozostała tylko ośmioboczna wieża. W latach 1826-28 na fundamentach skrzydła północnego postawiono neogotycki kościół ewangelicki. W 1844 roku obniżono jeszcze wieżę o 6 metrów, do obecnej wysokości. Wieża zwieńczona została neogotyckim krenelażem.
Obecnie dawna ewangelicka świątynia mieści instytucje kulturalne. Teren jednego z największych krzyżackich zamków jest udostępniony jak tzw. trwała ruina. Zachowały się jedynie kamienne mury przyziemia, piwnice i wieża główna oraz fragmenty kamiennych murów otaczających
Plan zamku według Conrada Steinbrechta, 'Die Ordensburgen der Hochmeisterzeit in Preussen...', Berlin 1920
podzamcza. Po zakończonych w połowie 2015 roku pracach obiekt w całości udostępniony jest turystom. Ciekawie wyeksponowano odkryte na dziedzińcu pozostałości zniszczonych zamkowych skrzydeł. Sporą atrakcją jest wieża główna z której podziwiać można okolicę.
Włącz 3D
1325 roku rozpoczęto budowę zamku 
