Polskie zamki
Aktualizacja 2025-12-27

Zamek w Gostyninie

  

Legendy
Wzmianki
blankWycieczki (Musisz być zalogowany/a)blanktlo


w  Gostyninie, na wzgórzu nad rzeką Skrwą, wznosił się zamek książęcy, którego budowę rozpoczęto prawdopodobnie pod koniec XIV wieku. Badania archeologiczne wskazują jednak na wcześniejsze istnienie w okolicy, na północ od miasta, obronnego grodu z podgrodziem na tzw. Łysej Górze. Gród ten, rozbudowany około 1240 roku przez księcia Konrada Mazowieckiego, został zdobyty i spalony w 1283 roku podczas walk między jego wnukami. Mimo odbudowy, stracił na znaczeniu.
Gotycki zamek, wzniesiony na skraju nadrzecznego cypla, powstawał etapami. Nie jest jednoznacznie ustalone, czy jego fundatorem był Siemowit III, czy Siemowit IV. Początkowo zamek stanowiła wieża o charakterze obronno-mieszkalnym. Na przełomie XIV i XV wieku budowlę rozebrano i przystąpiono do rozbudowy. Dziedziniec 
Zamek w Gostyninie
Zabudowania w miejscu zamku w Gostyninie na fotografii z początku XX wieku
otoczono czworobocznym murem obwodowym oskarpowanym w narożnikach, o wymiarach 37x38 metrów. W północno-wschodnim narożniku wzniesiono kwadratową, murowaną wieżę o boku 7 metrów. Pozostałe zabudowania na dziedzińcu były drewniane. Na północ od zamku, oddzielony suchą fosą, znajdował się przygródek o wymiarach 80x80 metrów, otoczony wałem drewniano-ziemnym, pełniący funkcję zaplecza gospodarczego.
W połowie XV wieku wzdłuż muru północnego wzniesiono murowany budynek mieszkalny. W kurtynie wschodniej wybito nową bramę z niewysoką wieżą, rozbudowanym przedbramiem i mostem zwodzonym. Warownia otoczona była nawodnioną fosą, a droga do niej prowadziła po grobli usypanej na rozlewiskach rzeki. W roku 1462 Gostynin został wcielony do Korony przez Kazimierza Jagiellończyka, a zamek stał się siedzibą starosty.
Na początku XVI wieku, za starosty Krzysztofa Szydłowieckiego, zamek rozbudowano. Zbudowano nowy budynek wzdłuż muru południowego oraz rozbudowano budynek bramny. W 1611 roku zamek stał 
Zamek w Gostyninie
Plan zamku XV-wiecznego według Janusza Pietrzaka i Justyna Skowrona 'Wyniki badań archeologicznych na zamku górnym w Gostyninie'
się miejscem uwięzienia cara rosyjskiego Wasyla Szujskiego, który zmarł w nim rok później.
Podczas ""potopu"" szwedzkiego zamek został poważnie zniszczony. Zdewastowany i spalony, choć odbudowany, nigdy nie odzyskał dawnej świetności. W 1793 roku Gostynin zajęły wojska pruskie, które wywiozły wyposażenie zamku i przystąpiły do rozbiórki murów.
W XIX wieku, w 1824 roku, ruiny zamku, z zachowaną wieżą z kaplicą i fragmentami muru, przekazano gminie w celu budowy kościoła ewangelickiego. Prace pod kierunkiem Hilarego Szpilowskiego ukończono w 1830 roku. Po II wojnie światowej kościół przejęła parafia rzymskokatolicka, użytkując go do 1978 roku. Następnie opuszczony kościół został kupiony przez zakłady ""Polam"" z zamiarem przekształcenia go w dom kultury, jednak plany te nie zostały zrealizowane, a w 1995 roku obiekt przekazano miastu.
W bryle gostynińskiego kościoła zachowała się wieża dawnego zamku. W XVI wieku zamek został zaniedbany i podupadł, a w początkach XVII wieku odbudowany. Obecnie, po pracach remontowych, budynek ma być przeznaczony na Dom Partnerstwa z miastem Langenfeld oraz do celów rozrywkowo-rekreacyjnych. W roku 2009 mocno zdewastowany kościół kryjący w swych murach pozostałości zamku zaadaptowano na potrzeby wzniesionego obok hotelu. Stylizowany na zamek obiekt budzi spore kontrowersje.





Pokaż na mapie



Serwis wykorzystuje technologi? cookie w celu uprzyjemnienia u?ytkowania.