Zamek w Koninie

amek w Koninie został wzniesiony przez Kazimierza Wielkiego prawdopodobnie równocześnie ze wzniesieniem murów miejskich. Usytuowany był w południowo-zachodnim narożniku miasta i był sprzężony z jego murami, w przeciwieństwie do informacji, że stał na wyspie na Warcie.

Badania archeologiczne potwierdzają, że już we wczesnym średniowieczu, na przełomie XI-XII wieku, około 3,5 kilometra od obecnej starówki istniał gród obronny, położony w dolinie Warty przy ujściu Powy. Bronił 

Drzeworyt, Przyjaciel Ludu 4, 1844 ze zbiorów Biblioteki Instytutu Badań Literackich PAN

on przeprawy przez rzekę na szlaku handlowym. Zmiana koryta rzeki w XIII wieku spowodowała przeniesienie osady na teren dzisiejszego miasta, którą w 1331 roku zniszczył najazd krzyżacki.

Na miejscu zniszczonego grodu król Kazimierz Wielki wzniósł murowany zamek gotycki. Zamek zbudowano na niewielkim wzniesieniu. Miał plan regularnego czworoboku, prawdopodobnie kwadratu, otoczony był wałami oraz fosą, przez którą od północy przerzucono w stronę miasta zwodzony most. Ceglane mury wzniesiono na kamiennym fundamencie. Brama wjazdowa znajdowała się w trzykondygnacyjnym budynku. W południowo-wschodnim narożniku murów zamkowych stała ośmioboczna, piętnastometrowa wieża. Główny, reprezentacyjny budynek zamkowy znajdował się prawdopodobnie od strony zachodniej. Był on podpiwniczony i miał dwie kondygnacje nad poziomem dziedzińca. Pierwotnie przy wschodnim murze znajdował się murowany budynek mieszkalny, jednak później zniszczony nie został już odbudowany, a resztki jego 

Zamek w 1 połowie XIX wieku, akwarela, Stronczyński, Atlas IV

murów posłużyły do wzniesienia budynków drewnianych. Na północny-zachód od zamku rozciągał się przygródek o drewnianej zabudowie gospodarczej.

Od XV wieku zamek był siedzibą starostów i gościł panującego. Prawdopodobnie w XVI wieku został otoczony drugim obwodem murów i szeroką fosą o szerokości 12 metrów. Po zniszczeniach z okresu wojen szwedzkich, w 1656 roku, kiedy został poważnie uszkodzony podczas oblężenia szwedzkiego garnizonu zamek został opuszczony i popadł w ruinę. Kolejne zniszczenia nastąpiły w 1707 roku podczas wojny północnej, kiedy zamek został spalony z rozkazu króla szwedzkiego Karola XII. W początkach XIX wieku rozpoczęto rozbiórkę murów. Prawdopodobnie już w 1818 roku zamek został całkowicie rozebrany, mimo że na akwareli w albumach K.Stronczyńskiego z połowy XIX wieku widać duże zachowane fragmenty zabudowy.

Obecnie po zamku nie zachowały się ślady. Jedynymi pamiątkami po nim są nazwa ulicy Zamkowej oraz XIX-wieczne akwarele.