amek w Kórniku został wzniesiony w latach siedemdziesiątych lub osiemdziesiątych XIV wieku przez Wyszotę, brata biskupa poznańskiego Mikołaja. Ceglane założenie powstało na kamiennych fundamentach, usytuowanych na ziemnym kopcu. Plan zamku był zbliżony do prostokąta. W północno-wschodnim narożniku wzniesiono cylindryczną wieżę o średnicy 8 metrów. W połowie długości północnego muru obwodowego znajdował się budynek bramny. Pierwotnie zamek posiadał tylko jedno skrzydło, które miało formę wieży mieszkalnej o wymiarach około 9 x 10 metrów i liczyło dwie lub trzy kondygnacje.
W 1426 roku, za czasów Mikołaja Górki, kanclerza kapituły poznańskiej, zamek został rozbudowany. Dostawiono dwa trzykondygnacjowe skrzydła mieszkalne – jedno do muru zachodniego, drugie
fot. ZeroJeden, V 2005
do południowego, tworząc w planie kształt litery L. W narożnikach skrzydła zachodniego wzniesiono dwie półcylindryczne baszty. Przez fosę przerzucono zwodzony most. Pierwsza udokumentowana wzmianka o istnieniu zamku pochodzi z roku 1437. Składał się on z dwóch trzykondygnacyjnych skrzydeł połączonych murem od północy i wjazdem od strony południowej. W narożniku północno-wschodnim znajdowała się cylindryczna wieża, natomiast pozostałe trzy naroża wzmocnione były szkarpami. Wzdłuż skrzydła zachodniego biegł drewniany ganek wsparty na arkadach. Całe założenie zajmowało niewielką wysepkę otoczoną fosą. Wjazd prowadził przez zwodzony most i bramę z opuszczaną okutą drewnianą kratą.
Prawdopodobnie na przełomie XV i XVI wieku rozebrano skrzydła z początku XV wieku, a po przebudowie zamek miał formę dwuskrzydłową z budynkami dostawionymi do murów wschodniego i zachodniego. W 1565 roku Stanisław Górka przystąpił do rozbudowy rezydencji. Powstało w tym czasie dwukondygnacyjne skrzydło północne z dwoma wieżami
Widok na zdjęciu lotniczym, fot. ZeroJeden, XII 2021
ryzalitami zwieńczonymi oddzielnymi dachami, między którymi znajdował się kryty dachem ganek. Przy północnym narożu skrzydła zachodniego dobudowano aneks sanitarny.
W 1592 roku, po śmierci Stanisława Górki, zamek z kluczem kórnickim przeszedł w posiadanie Nałęczów Czarnkowskich. W latach 1610-1679 właścicielami byli Grzymalici Grudzińscy. Po nich zamek przejęli Działyńscy. Na początku XVIII wieku nastąpiła kolejna przebudowa zamku. Zlikwidowano dachy przykrywające budynki oraz rozebrano stary gotycki budynek bramny. Całość wraz z przestrzenią wewnętrznego dziedzińca została przykryta nowym łamanym dachem. Z dawnego dziedzińca na poziomie pierwszego piętra utworzono sień, a na poziomie drugiego salę. Od strony północnej powstało główne reprezentacyjne wejście z tarasem na drugim piętrze prowadzące na rozległy dziedziniec zabudowany oficynami. Stare południowe wejście prowadziło do parku. W wyniku dokonanych zmian Kórnik przeistoczył się w pałacową rezydencję.
W drugiej połowie XVIII wieku Teofila z Działyńskich
Potulicka przebudowała stary zamek na rezydencję w guście francuskim. W 1819 roku zamek stał się własnością Tytusa Działyńskiego.
W latach 1846-1861 Tytus Działyński przebudował warownię na neogotycką rezydencję według planów Karola Friedericha Schinkla. Zamek stał się jedną z najwspanialszych rezydencji magnackich w Polsce. Przebudowa odebrała rezydencji uzyskany w XVIII stuleciu pałacowy charakter późnego baroku, nadała zaś wygląd romantycznej budowli w stylu gotyku angielskiego z reminescencjami architektury orientalnej. Sylwetę zamku podwyższono o jedną kondygnację i zwieńczono krenelażem. W jego bryłę wkomponowano loggie, wieżyczki i wykusze, a dominantą stała się wysoka ceglana wieża z blankami i mniejszą smukłą wieżyczką, wznoszącą się ponad jej szczyty. Przed fasadą północną wzniesiono przypominający barbakan babiniec (rozebrany ze względu na pękające mury w roku 1937), natomiast od strony południowej ustawiono w narożnikach dwie prostokątne wieże i szeroki ryzalit, przepruty monumentalną, ostrołukową arkadą, nadającą tej partii budynku nieco egzotyczny charakter.
Od 1924 roku zamek wraz ze zbiorami został przekazany Państwu Polskiemu przez hrabiego Władysława Zamoyskiego i znajduje
Widok na zdjęciu lotniczym, fot. ZeroJeden, XII 2021
się w nim Biblioteka Kórnicka. Obecnie w zamku mieści się muzeum z bogatą kolekcją obrazów, rzeźb, militariów oraz trofeów myśliwskich.
Włącz 3D
mek 
