amek w Kórniku został wzniesiony w latach siedemdziesiątych lub osiemdziesiątych XIV wieku przez Wyszotę, brata biskupa poznańskiego Mikołaja. Ceglane założenie powstało na kamiennych fundamentach, usytuowanych na ziemnym kopcu. Plan zamku był zbliżony do prostokąta. W północno-wschodnim narożniku wzniesiono cylindryczną wieżę o średnicy 8 metrów. W połowie długości północnego muru obwodowego znajdował się budynek bramny. Pierwotnie zamek posiadał tylko jedno skrzydło, które miało formę wieży mieszkalnej o wymiarach około 9 x 10 metrów i liczyło dwie lub trzy kondygnacje.
W 1426 roku, za czasów Mikołaja Górki, kanclerza kapituły poznańskiej, zamek został rozbudowany. Dostawiono dwa trzykondygnacjowe skrzydła mieszkalne – jedno do muru zachodniego, drugie do południowego, tworząc w planie kształt litery L. W narożnikach skrzydła zachodniego wzniesiono dwie półcylindryczne baszty. Przez fosę przerzucono zwodzony most. Pierwsza udokumentowana wzmianka o istnieniu zamku pochodzi z roku 1437. Składał się on z dwóch trzykondygnacyjnych skrzydeł połączonych murem od północy i wjazdem od strony południowej. W narożniku północno-wschodnim znajdowała się cylindryczna wieża, natomiast pozostałe
Zamek w Kórniku na zdjęciu lotniczym z 1927 roku
trzy naroża wzmocnione były szkarpami. Wzdłuż skrzydła zachodniego biegł drewniany ganek wsparty na arkadach. Całe założenie zajmowało niewielką wysepkę otoczoną fosą. Wjazd prowadził przez zwodzony most i bramę z opuszczaną okutą drewnianą kratą.
Prawdopodobnie na przełomie XV i XVI wieku rozebrano skrzydła z początku XV wieku, a po przebudowie zamek miał formę dwuskrzydłową z budynkami dostawionymi do murów wschodniego i zachodniego. W 1565 roku Stanisław Górka przystąpił do rozbudowy rezydencji. Powstało w tym czasie dwukondygnacyjne skrzydło północne z dwoma wieżami ryzalitami zwieńczonymi oddzielnymi dachami, między którymi znajdował się kryty dachem ganek. Przy północnym narożu skrzydła zachodniego dobudowano aneks sanitarny.
W 1592 roku, po śmierci Stanisława Górki, zamek z kluczem kórnickim przeszedł w posiadanie Nałęczów Czarnkowskich. W latach 1610-1679 właścicielami byli Grzymalici Grudzińscy. Po nich zamek przejęli Działyńscy. Na początku XVIII wieku nastąpiła kolejna przebudowa zamku. Zlikwidowano dachy przykrywające budynki oraz rozebrano stary gotycki budynek bramny. Całość wraz z przestrzenią wewnętrznego dziedzińca została przykryta nowym łamanym
Widok od południowego-wschodu, fot. ZeroJeden, III 2005
dachem. Z dawnego dziedzińca na poziomie pierwszego piętra utworzono sień, a na poziomie drugiego salę. Od strony północnej powstało główne reprezentacyjne wejście z tarasem na drugim piętrze prowadzące na rozległy dziedziniec zabudowany oficynami. Stare południowe wejście prowadziło do parku. W wyniku dokonanych zmian Kórnik przeistoczył się w pałacową rezydencję.
W drugiej połowie XVIII wieku Teofila z Działyńskich Potulicka przebudowała stary zamek na rezydencję w guście francuskim. W 1819 roku zamek stał się własnością Tytusa Działyńskiego.
W latach 1846-1861 Tytus Działyński przebudował warownię na neogotycką rezydencję według planów Karola Friedericha Schinkla. Zamek stał się jedną z najwspanialszych rezydencji magnackich w Polsce. Przebudowa odebrała rezydencji uzyskany w XVIII stuleciu pałacowy charakter późnego baroku, nadała zaś wygląd romantycznej budowli w stylu gotyku angielskiego z reminescencjami architektury orientalnej. Sylwetę zamku podwyższono o jedną kondygnację i zwieńczono krenelażem. W
jego bryłę wkomponowano loggie, wieżyczki i wykusze, a dominantą stała się wysoka ceglana wieża z blankami i mniejszą smukłą wieżyczką, wznoszącą się ponad jej szczyty. Przed fasadą północną wzniesiono przypominający barbakan babiniec (rozebrany ze względu na pękające mury w roku 1937), natomiast od strony południowej ustawiono w narożnikach dwie prostokątne wieże i szeroki ryzalit, przepruty monumentalną, ostrołukową arkadą, nadającą tej partii budynku nieco egzotyczny charakter.
Od 1924 roku zamek wraz ze zbiorami został przekazany Państwu Polskiemu przez hrabiego Władysława Zamoyskiego i znajduje się w nim Biblioteka Kórnicka. Obecnie w zamku mieści się muzeum z bogatą kolekcją obrazów, rzeźb, militariów oraz trofeów myśliwskich.
Włącz 3D
mek 
