urozwęki są po raz pierwszy wzmiankowane w dokumentach pisanych w 1246 roku. W XIV wieku Kurozwęki stały się centrum majątku rodu Kurozwęckich herbu Poraj. W drugiej połowie XIV wieku Dobiesław Kurozwęcki, kasztelan krakowski (w latach 1381-1395), rozpoczął budowę zamku, być może w miejscu wcześniejszego drewnianego grodu. Dobiesław był wpływową postacią w państwie polskim za czasów Andegawenów i zwolennikiem unii polsko-litewskiej. Zmarł w 1397 roku.
Zamek w Kurozwękach
zdjęcie lotnicze, fot. ZeroJeden, VII 2020
został wzniesiony na umocnionej palami, wyniosłej kępie pośród mokradeł rzeki Czarnej. Początkowo składał się z owalnego, ceglanego muru o wysokości ponad 8 metrów z wjazdem od strony południowej. Następnie obok bramy zbudowano czworoboczną, kamienną wieżę mieszkalną, posiadającą cztery kondygnacje z nadwieszonym drewnianym poddaszem, o wysokości około 14 metrów. Pozostałe zabudowania na wybrukowanym dziedzińcu były drewniane. Od południa zamek poprzedzony był gospodarczym przedzamczem.
W XV wieku, w wyniku wzrostu znaczenia rodu Kurozwęckich, zamek został przebudowany. W miejsce drewnianych budynków zaczęto wznosić murowane. Najpierw powstało jednotraktowe, piętrowe skrzydło wschodnie, a następnie trójkondygnacyjny budynek północny oraz wieża mieszkalna tej samej wysokości przy murze zachodnim. Podniesiono poziom dziedzińca, a chodnik straży na murze zastąpiono strzelnicami przystosowanymi do broni palnej. Mikołaj z Michałowa zwany Białuchą, wojewoda sandomierski i kasztelan krakowski prowadził własną chorągiew
fot. ZeroJeden, VI 2000
z herbem Poraj w bitwie pod Grunwaldem.
W 1521 roku Anna Kurozwęcka, córka Hieronima Kurozwęckiego, wniosła Kurozwęki w posagu Janowi Lanckorońskiemu, łowczemu sandomierskiemu. W XVI wieku nastąpiła kolejna przebudowa zamku. Wyburzono północno-zachodni odcinek muru i wzniesiono w jego miejscu trzykondygnacyjny budynek zwany „kurzą nogą”. Od strony południowej dostawiono czworokątną wieżę bramną z kamiennym portalem wspartą dwoma ukośnymi skarpami. W narożniku południowo-zachodnim postawiono budynek kuchni, nadając dziedzińcowi regularny kształt. Jan Lanckoroński poległ w wojnie inflanckiej w 1564 roku.
W połowie XVII wieku nastąpiły prace budowlane, które przekształciły gotyckie budynki w dwa pałacowe skrzydła (wschodnie i zachodnie) wychodzące poza pierścień murów obronnych. Całkowicie zredukowano funkcje obronne zamku na rzecz reprezentacyjno-mieszkalnych. Elewacje otynkowano, pokryto polichromiami, a wieżę bramną ozdobiono pseudoboniami. Około 1700 roku wzdłuż skrzydeł północnego i zachodniego oraz kurtyny południowej
fot. ZeroJeden, X 2005
zbudowano arkadowe, piętrowe krużganki. Podniesiono poziom dziedzińca o 2,5 metra, przekształcając dawne przyziemie w piwnicę. W budynku wschodnim wykonano przejazd zwany Czarną Bramą, nad którą urządzono kaplicę.
Kurozwęki pozostawały w rękach Lanckorońskich do bezpotomnej śmierci Stanisława Lanckorońskiego w 1747 roku. Wdowa po nim, Anna z Rawiczów Dembińska, poślubiła generała Macieja Sołtyka, późniejszego kasztelana sandomierskiego. W czerwcu 1787 Kurozwęki odwiedził król Polski Stanisław August Poniatowski.
W latach 1768-1772 Maciej Sołtyk przebudował zamek w barokowo-klasycystyczną rezydencję. Wieża bramna została rozbudowana w monumentalne, pałacowe skrzydło z dwukondygnacyjną Salą Balową. Zlikwidowano bramę południową, zastępując ją szerokimi schodami prowadzącymi na piętro. Dobudowano wschodni trakt krużganka. Wjazd prowadził odtąd tylko przez Czarną Bramę. Zamkowe wnętrza zyskały bogaty barokowy wystrój. Zamek zwieńczyły jednolite, łamane dachy mansardowe, a przed główną fasadą umieszczono
Front zamku od południowego-zachodu, fot. ZeroJeden, X 2005
zbiornik wodny. Wokół rezydencji założono park krajobrazowy.
W 1833 roku właścicielem Kurozwęk został Paweł Popiel, który dokonał przebudowy wnętrz, między innymi podzielił Salę Balową na mniejsze pomieszczenia i zabudował krużganki, tworząc przeszklony korytarz. W 1873 roku nowym dziedzicem został syn Pawła -Marcin Popiel, a dalej jego syn Paweł, i z kolei syn Pawła Stanisław, który w podróży po Stanach Zjednoczonych poznał swą przyszłą małżonkę Renię Wańkowicz. Zamek pozostał w rękach rodziny Popielów do 1944 roku. Po II wojnie światowej w zamku znajdowały się mieszkania komunalne i biura PGR-u, a następnie planowano umieścić tu szpital psychiatryczny.
Po upadku komunizmu, w 1991 roku, zamek został odkupiony przez potomka przedwojennych właścicieli, który prowadzi prace remontowe mające na celu przywrócenie mu dawnej świetności. Zamek jest udostępniony dla zwiedzających i stanowi atrakcję turystyczną. Oprócz zamku, na terenie kompleksu znajdują się: park, mini-zoo oraz hodowla bizonów amerykańskich,