amek w Rudnie, znany jako Zamek Tenczyn, posiada bogatą i burzliwą historię. Początki osadnictwa w tym miejscu sięgają 1319 roku, kiedy to kasztelan krakowski Nawoj z Morawicy herbu Topór założył tu wieś. Prawdopodobnie istniał wówczas drewniany gród z kamienną wieżą, zwaną do dziś Nawojową.
Budowę murowanej siedziby rozpoczął około połowy XIV wieku Andrzej, syn Nawoja, wojewoda krakowski i sandomierski. Zamek powstał na najwyższej partii wzgórza,
Zamek w roku 1906
na planie nieregularnego owalu. Otoczono go murami obwodowymi, w których znajdowały się prawdopodobnie trzy lub cztery wieże: jedna czworokątna (wieża Nawojowa) i kilka cylindrycznych. Pierwotna zabudowa dziedzińca nie jest dokładnie znana, ale możliwe, że istniały tu dwa skrzydła wzdłuż północnego i wschodniego odcinka murów.
Od XV wieku zamek był często wzmiankowany w dokumentach.W tym czasie zamek rozbudowano, a ród Toporczyków zaczął używać nazwiska Tęczyńskich. Wieżę czworoboczną powiększono tworząc z niej wieżę bramną zwaną Nawojową. W narożniku północno-zachodnim wzniesiono budynek o funkcjach mieszkalnej wieży. Skrzydło wschodnie rozbudowano i pełniło funkcje reprezentacyjne, wydłużono je w stronę wieży bramnej. Mieszkania właścicieli znajdowały się w skrzydle północnym.
Na przełomie XV i XVI wieku wzniesiono kaplicę między wieżą bramną a skrzydłem wschodnim. Wcześniej funkcję kaplicy pełniło
Drzeworyt A.K., Strzecha 1870
pomieszczenie nad przejazdem bramnym. Zamek został powiększony o część dolną, rozciągającą się wzdłuż południowego i zachodniego odcinka murów obwodowych.
Około 1570 roku, za czasów Jana Tęczyńskiego, zamek przebudowano w stylu renesansowym. System obronny zamku został przystosowany do użycia broni palnej poprzez wybudowanie od południa dwóch wielokondygnacyjnych bastionów oraz otoczenie całego założenia murem kurtynowym. Droga na zamek prowadziła od północy przez kolisty barbakan oraz 60-metrową sień przejazdową. Dziedziniec zamku górnego otoczono krużgankami.
Po śmierci Jana Tęczyńskiego, ostatniego męskiego przedstawiciela rodu, zamek przeszedł w 1639 roku na własność Łukasza Opalińskiego. Zamek stał się ośrodkiem administracyjnym okolicznych dóbr Opalińskich, którzy jednak tu nie mieszkali.
W czasie potopu szwedzkiego w 1656 roku zamek został zdobyty przez Szwedów, którzy go splądrowali i podpalili w trakcie odwrotu, poszukując rzekomego skarbu koronnego.
Próby odbudowy przez kolejnych właścicieli – Sieniawskich, Czartoryskich i Potockich – nie przywróciły twierdzy dawnej świetności. W 1768 roku zamek został zniszczony przez pożar wywołany uderzeniem pioruna i ostatecznie opuszczony przez właścicieli.
W początkach XX wieku podjęto pierwsze prace zabezpieczające
Widok z lotu ptaka od południa, fot. ZeroJeden, X 2013
ruiny, kontynuowane po drugiej wojnie światowej. Prace te pozwoliły na zastopowanie procesu niszczenia. W 2009 roku zamek został zamknięty dla zwiedzających z uwagi na zły stan techniczny. Podjęte prace pozwoliły zastopować proces niszczenia i ponownie umożliwić jego zwiedzanie. Obecnie Zamek Tenczyn jest malowniczą ruiną, ale można oglądać zachowane fragmenty gotyckiej zabudowy zamku górnego oraz barbakan, bastiony, wieżę bramną, kaplicę i ruiny skrzydła mieszkalnego.
Włącz 3D
mek 
