a stromo wznoszącym się wzgórzu, w miejscu gdzie Potok Płowiecki uchodzi do Sanu, w XIV wieku król Kazimierz Wielki wzniósł murowany z elementami drewnianymi zamek. Wcześniej w tym miejscu prawdopodobnie istniał gród obronny, lecz nie zachowały się po nim żadne ślady. Wg. Latopisu Hipackiego pierwsza wzmianka o Sanoku pochodzi z 1150 roku.
Z inicjatywy króla w północnej części wzgórza wzniesiono gotycki, murowany zamek. Składał się z jednotraktowego budynku mieszkalnego we wschodniej części wzgórza oraz drugiego budynku w części zachodniej. Na północnej krawędzi znajdowała się wieża z piaskowca o grubości murów 3 metry, zbudowana na planie kwadratu o wymiarach 10x10 metrów, przechodząca w górnej części w cylinder. Całość wzgórza otaczał kamienny mur o grubości
Zamek Królewski w Sanoku na zdjęciu z lat 1930-39
2,4 metra oraz fosa, a wjazd prowadził przez bramę ze zwodzonym mostem.
Na obszernym dziedzińcu mieściły się liczne budynki gospodarcze i mieszkalne oraz ceglana wieża pełniąca funkcję strażnicy i więzienia. 2 maja 1417 roku zamek gościł króla Władysława Jagiełłę, który poślubił tutaj swoją trzecią żonę, Elżbietę Granowską. Po roku 1434 w Sanoku wdowieńskie lata spędzała czwarta żona Władysława Jagiełły, księżniczka Zofia zwana Sonką. Od tego momentu przyjęto zwyczaj traktowania zamku jako oprawy małżonki królewskiej.
Po 1520 roku, za panowania Zygmunta Starego, zamek przeszedł pierwszą przebudowę, którą nadzorował starosta Mikołaj Wolski. Dotychczasowe drewniane umocnienia zastąpiono murami, a drewnianą bramę – murowaną. Od strony Sanu dobudowano okazały dom mieszkalny, długi, podpiwniczony i piętrowy, który z niewielkimi zmianami przetrwał do dziś.
W XVI w. starosta Mikołaj Cikowski wzniósł skrzydło południowe oraz murowaną basztę. W 1636 roku część zabudowań osunęła się do Sanu, co świadczyło o ówczesnym zaniedbaniu zamku. Pod koniec XVII w. dobudowano
Widok na elewację od strony skarpy Sanu, fot. ZeroJeden, III 2000
skrzydło północne. W XVIII wieku zamek popadł w ruinę.
Po przejęciu Galicji władze austriackie częściowo rozebrały zamek, zachowując renesansowy budynek oraz fragmenty murów obwodowych i fosy. Na dziedzińcu znajduje się głęboka studnia kuta w skale.
Od 1934 roku w sanockim zamku mieści się Muzeum Historyczne w Sanoku.W latach 2010-2013 przeprowadzono prace budowlano-konserwatorskie, podczas których odbudowano skrzydło południowe.
Włącz 3D
stromo wznoszącym się wzgórzu, 
