oczątki Żmigrodu sięgają osady wymienionej w bulli protekcyjnej papieża Hadriana IV z 1155 roku jako ""Zunigrod"", znajdującej się po prawej stronie rzeki Baryczy, w miejscu dzisiejszego Żmigródka. Miasto zostało założone w 1253 roku przez księcia wrocławskiego Henryka III po lewej stronie rzeki Baryczy. Położone wśród rozlewisk Baryczy miasto i wzniesiony później gród strzegły granic księstwa i drogi z Wrocławia do Poznania.
Pierwotne założenie obronne powstało pod koniec XIII wieku na planie nieregularnym. W północno-wschodnim narożniku znajdowała się wieża, a wjazd prowadził od strony południowej. Warownię otaczały nadrzeczne bagna i nawodniona fosa. W 1296 roku Żmigród staje się częścią księstwa głogowskiego, a w roku 1312 po podziale państwa pomiędzy synów Henryka III włączony zostaje w skład dzielnicy
Robert Weber, Schlesische Schlosser, 1909
oleśnickiej rządzonej przez Konrada I. Przypuszczalnie z inicjatywy tego władcy, lub z fundacji jego syna Konrada II w miejscu drewnianego grodu, wśród bagien i rozlewisk rzeki Baryczy powstaje nowe założenie obronne, z wieżą i kamiennym murem poprowadzonym na planie owalu.
W 1315 roku Żmigród stał się własnością księcia oleśnickiego Konrada. Po śmierci ostatniego potomka Konrada Białego w 1492 roku, linia Piastów oleśnickich wygasła, a ziemie przejął król czeski Władysław Jagiellończyk. Wtedy to Żmigród wraz z Doliną Baryczy przeszedł we władanie Zygmunta von Kurzbacha, niemieckiego feudała, co zapoczątkowało powstanie wolnego państwa stanowego, lenna króla czeskiego, niezależnego od księstw śląskich. Niemiecka nazwa miasta – Trachenberg – może być dosłownie tłumaczona jako Smocza Góra, stąd polski termin Żmigród, czyli gród żmiji (smoka).
Około 1560 roku Wilhelm Kurzbach wzniósł na fundamentach XIII-wiecznych kamienną wieżę obronno-mieszkalną, zachowaną do dziś. Była to czworoboczna budowla o długości boku około 10 metrów i grubości murów wynoszącej 2 metry. Wieża posiadała cztery
Zamek na widokówce z 1903 roku
kondygnacje. W roku 1592 za sumę 195 tys talarów wolne państwo stanowe Żmigród nabywa Adam von Schaffgotsch. W latach 1579 – 1605 zamek trawiły pożary. W 1635 roku Hans Ulryk von Schaffgotsch został oskarżony o zdradę stanu i stracony, a księstwo żmigrodzkie skonfiskowane przez cesarza Ferdynanda II.
Podczas wojny trzydziestoletniej zamek był kilkakrotnie oblegany. W 1641 roku opanował go szwedzki dowódca Torstenson. Szwedzi otoczyli go fortyfikacjami bastionowymi i przez osiem lat wykorzystywali jako bazę wypadową na Śląsk. W tym czasie nadbudowano wieżę o jedno piętro, nazywając ją ""Szwedzką Wieżą"".
W 1641 roku cesarz Ferdynand III nadał skonfiskowane posiadłości żmigrodzkie austriackiemu feldmarszałkowi Melchiorowi von Hatzfeldtowi. W latach 1655-1657 Melchior Hatzfeldt przebudował zamek w barokową rezydencję magnacką. Dostawił do średniowiecznego zamku budynki w konstrukcji muru pruskiego. Heinrich von Hatzfeldt wzniósł przypałacową kaplicę św. Jerzego wykonaną według projektu włoskich
Kurt Bimler, Die Schlesischen Massiven Wehrbauten, 1942 [źródło]
budowniczych Carlo i Domenico Rossich. Ukończenie tej inwestycji zbiegło się w czasie ze śmiercią jej fundatora, który umiera w 1683 roku.
Franz von Hatzfeldt w 1708 roku rozpoczął przebudowę założenia w barokowy pałac według projektu Christophera Hacknera. Nowa rezydencja była trójskrzydłowa, nakryta mansardowym dachem z wieżyczką. W latach 1762-1765 francuski architekt Isidor Ganevale i Carl Gotthard Langhans dobudowali do wschodniej części pałacu skrzydło południowe o długości 96 metrów.
12 lipca 1813 roku w pałacu żmigrodzkim odbyło się tajne spotkanie cara Rosji Aleksandra I, króla Prus Fryderyka Wilhelma III, następcy tronu szwedzkiego Karola Jana Bernadotte, ambasadorów Anglii i Austrii oraz kanclerza Prus Hardenberga, mające na celu omówienie kampanii przeciwko Napoleonowi. Ustalenia te nazwano protokołem żmigrodzkim.
Hermann II Fürst von Hatzfeldt Herzog von Trachenberg dokonał przebudowy pałacu, nadając mu wystrój neorenesansowy. Ostatnim właścicielem posiadłości był Hermann III Fürst von Hatzfeldt-Trachenberg.
W czasie II wojny światowej pałac
fot. ZeroJeden, VIII 2002
został zniszczony. Do naszych czasów zachowała się jedynie wieża mieszkalna. Podczas przebudowy w XIX wieku zlikwidowano jej czterospadowy dach, a do jednego z boków dostawiono wieżyczkę mieszczącą klatkę schodową. Z barokowego pałacu pozostały jedynie ruiny i resztki parku. W latach 2007-2012 ruiny pałacu zostały poddane rewitalizacji.
Włącz 3D
czątki Żmigrodu sięgają osady wymienionej 
